راهنمای کامل ویزای تحصیلی آلمان ۲۰۲۶ برای ایرانی‌ها و افغانستانی‌ها

آخرین بررسی منابع رسمی: ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (۷ اکتبر ۲۰۲۶). شرایط سفارت‌خانه‌ها مرتب عوض می‌شود؛ پیش از هر اقدام، صفحه‌ی رسمی سفارت مربوطه را هم ببینید.

ویزای تحصیلی آلمان چیست؟

ویزای تحصیلی آلمان یک ویزای ملی (نوع D) برای اقامت بیش از ۹۰ روز است و بر پایه‌ی بند ۱۶b قانون اقامت آلمان صادر می‌شود. این ویزا معمولاً برای سال اول اقامت صادر می‌شود. بعد از ورود باید از اداره‌ی اتباع خارجی (Ausländerbehörde) اجازه‌ی اقامت بگیرید.

شرایط دو مسیر یکی نیست

موضوع	ایران	افغانستان
محل درخواست	سفارت آلمان در تهران، از طریق TLScontact	بخش ویزای افغانستان در اسلام‌آباد (سفارت کابل بسته است)
روش ثبت	لیست انتظار در TLScontact	پورتال خدمات کنسولی (digital.diplo.de)
ترجمه‌ی مدارک تحصیلی	ترجمه‌ی آلمانی با پیش‌تأیید وزارت خارجه‌ی ایران	ترجمه‌ی انگلیسی یا آلمانی
اعتبار پاسپورت	حداقل ۱ سال	حداقل ۹۰ روز از زمان ورود به آلمان
پرداخت هزینه	۷۵ یورو، نقد و به یورو	۷۵ یورو، معادل ۲۵٬۰۰۰ روپیه‌ی پاکستانی، نقد و فقط به روپیه

اتباع افغانستان که اقامت معمول در ایران دارند هم برای ویزای تحصیلی به سفارت تهران مراجعه می‌کنند.

شرایط مشترک برای همه

• پذیرش دانشگاهی: برای ایران، پذیرش (Zulassungsbescheid) لازم است. برای افغانستان، متقاضی لیسانس با Bewerberbestätigung هم پذیرفته می‌شود، اما ارشد و دکترا باید پذیرش کامل داشته باشند.
• مدرک زبان: زبان تدریس دوره (آلمانی یا IELTS/TOEFL برای دوره‌های انگلیسی). برای ایران، گواهی در روز نوبت نباید بیش از یک سال از صدورش گذشته باشد.
• اثبات مالی: ۹۹۲ یورو در ماه، یعنی ۱۱٬۹۰۴ یورو در سال (مبلغ ۲۰۲۶). اگر دانشگاه شهریه می‌گیرد، توان پرداخت آن هم باید ثابت شود.
• بیمه‌ی درمانی: برای ایران حداقل ۹۰ روز اعتبار از تاریخ سفر، با پوشش حداقل ۳۰٬۰۰۰ یورو و معتبر در کل شنگن. برای افغانستان، بیمه‌ی معتبر از زمان سفر تا شروع تحصیل.
• رزومه و انگیزه‌نامه: به انگلیسی یا آلمانی. انگیزه‌نامه باید توضیح دهد چرا این رشته را انتخاب کرده‌اید و آینده‌ی شغلی‌تان را چگونه می‌بینید. برای رزومه می‌توانید از قالب یوروپاس و برای ساختار نامه‌ی انگیزه از راهنمای SOP کمک بگیرید.

اثبات مالی؛ چهار راه رسمی

طبق راهنمای رسمی سفارت تهران، اثبات مالی از این راه‌ها پذیرفته می‌شود:

• حساب بلوکه (Sperrkonto) در یک مؤسسه‌ی مالی آلمانی با مبلغ سال اول.
• اعلامیه‌ی تعهد (Verpflichtungserklärung) از فردی با اقامت دائم در آلمان، بر اساس بندهای ۶۶ تا ۶۸ قانون اقامت.
• بورسیه از منابع دولتی آلمان یا سازمان‌های حمایتی معتبر. برای ایران، بورسیه‌ی وزارت علوم ایران هم پذیرفته می‌شود.
• Sperrkontoerklärung امضاشده + صورت‌حساب بانکی تأییدشده: در این حالت ویزا با شرط همراه می‌شود که مبلغ را نقد همراه ببرید و بعد از ورود در آلمان حساب بلوکه باز کنید. این گزینه در راهنمای تهران آمده؛ مسیر افغانستان را جداگانه از سفارت بپرسید.

نکته‌های حساب بلوکه

• در حساب بلوکه باید «ذی‌نفع» تعیین شود: سفارت (پیش از ویزا) و بعد اداره‌ی اتباع خارجی. ذی‌نفع حق برداشت پول را ندارد.
• ماهانه فقط بخشی از مبلغ آزاد می‌شود.
• وزارت خارجه‌ی آلمان هیچ ارائه‌دهنده‌ای را توصیه نمی‌کند. شرایط و کارمزد را خودتان مقایسه کنید.
• برای ایرانی‌ها: تحریم‌ها انتقال پول را سخت می‌کند و ارائه‌دهندگان درباره‌ی ساکنان ایران سیاست‌های متفاوتی دارند. قبل از هر پرداخت، سیاست خود ارائه‌دهنده را بخوانید و از واسطه‌های ناشناس پول نفرستید.

بورسیه می‌خواهید؟ بورسیه‌ی دولتی آلمان یکی از راه‌های رسمی اثبات مالی است؛ راهنمای کامل اپلای برای بورسیه‌ی DAAD ۲۰۲۶ را بخوانید. برای دانشگاه‌ها و شرایط کلی هم صفحه‌ی آلمان را ببینید.

مسیر ایران: گام‌به‌گام

۱. ثبت‌نام در لیست انتظار درست

سفارت تهران نوبت‌ها را با لیست انتظار تقسیم می‌کند. از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ لیست‌های جدیدی در TLScontact باز شده است:

• ارشد/دکترا (§16b): برای کسانی که پذیرش دانشگاهی دارند.
• لیسانس (§16b): برای پذیرش لیسانس.
• استودین‌کولگ و دوره‌ی زبان مقدماتی: اگر پذیرش شما به این‌ها مشروط است.

لیست اشتباه یعنی مدارک در روز نوبت پذیرفته نمی‌شود. همراهان (همسر و فرزند) باید در لیست خانواده ثبت‌نام کنند، مگر بورسیه‌ی DAAD داشته باشید.

۲. وضعیت فعلی نوبت‌ها

سفارت تهران با ظرفیت بسیار محدود کار می‌کند. طبق اعلام رسمی، فعلاً نوبت‌ها به این گروه‌ها داده می‌شود:

• کسانی که در ۱۸ ژانویه ۲۰۲۶ در لیست انتظار تحصیل بودند؛
• متقاضیان ارشد و دکترا که از ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶ ثبت‌نام کرده‌اند.

برای لیسانس و استودین‌کولگ زمان‌بندی اعلام نشده است. بدون دعوت رسمی به کشور همسایه نروید؛ درخواست‌های آنجا رد می‌شود.

۳. مدارک روز نوبت

• عکس بیومتریک ۳۵×۴۵ میلی‌متر، رنگی با پس‌زمینه‌ی سفید، حداکثر ۶ ماه قدمت.
• فرم VIDEX چاپ‌شده با اعلامیه‌ی بند ۵۴، امضاشده.
• پاسپورت معتبر حداقل یک سال، با کپی صفحه‌های دوم و سوم.
• انگیزه‌نامه، رزومه‌ی بدون وقفه و پذیرش دانشگاهی.
• مدرک زبان، مدارک تحصیلی با ریزنمره‌ها و ترجمه‌ی آلمانی پیش‌تأییدشده توسط وزارت خارجه‌ی ایران.
• اثبات مالی و بیمه‌ی مسافرتی.
• ۷۵ یورو نقد.

دانشجوی ارشد فقط مدرک لیسانس (با ریزنمره) و دانشجوی دکترا فقط مدرک ارشد را ارائه می‌دهد. لازم نیست مدارک دوباره توسط سفارت آلمان لگالیزه شود. اتباع افغانستان مقیم ایران علاوه بر این، تذکره‌ای را که پاسپورت بر اساس آن صادر شده است ارائه می‌دهند.

۴. پردازش

پرونده‌های تحصیلی را اداره‌ی فدرال امور خارجه (BfAA) بررسی می‌کند. مدت پردازش بستگی به نوع اقامت، کامل بودن مدارک و نظر مراجع داخلی آلمان دارد. سفارت از پرسیدن وضعیت تلفنی یا ایمیلی منصرف می‌کند، چون روند را کند می‌کند.

مسیر افغانستان: گام‌به‌گام

۱. درخواست آنلاین

سفارت کابل بسته است. از ۱ ژوئن ۲۰۲۶ درخواست‌های ویزای تحصیلی و کاری باید از طریق پورتال خدمات کنسولی ثبت شود. اگر تا آن تاریخ از لیست انتظار قدیمی نوبت نگرفته بودید، دیگر نوبتی دریافت نمی‌کنید.

روند: مدارک را مرحله‌به‌مرحله بارگذاری می‌کنید، سفارت بازخورد می‌دهد که مدارک کامل است یا نه، و بعد خودتان نوبت می‌گیرید. درخواست کامل در همان ابتدا زودتر بررسی می‌شود.

۲. نوبت حضوری در اسلام‌آباد

نوبت بر اساس دسترسی به ویزای ورودی پاکستان تعیین می‌شود. فقط کمی پیش از نوبت به پاکستان بروید. در نوبت، مدارک کامل را تحویل می‌دهید، هزینه را می‌پردازید و عکس و اثر انگشت می‌دهید. پاسپورت در طول بررسی نگه داشته نمی‌شود. برای دریافت ویزا حضور شخص یا وکیل کافی است.

۳. مدارک

• فرم VIDEX با اعلامیه‌ی بند ۵۴، دو عکس بیومتریک و پاسپورت معتبر حداقل ۹۰ روز از ورود.
• تذکره‌ی الکترونیکی و/یا کاغذی اصل، با ترجمه‌ی انگلیسی یا آلمانی و کپی رنگی.
• رزومه و انگیزه‌نامه.
• مدارک تحصیلی با ترجمه.
• پذیرش دانشگاهی (برای لیسانس Bewerberbestätigung کافی است).
• اثبات مالی (حساب بلوکه یا بورسیه).
• بیمه‌ی سفر معتبر از زمان سفر تا شروع تحصیل.
• در صورت وجود، مدارک ازدواج یا طلاق.

مرکز گوته‌ی کابل بسته است. سفارت اعلام کرده این موضوع هنگام تصمیم‌گیری لحاظ می‌شود، اما یادگیری زبان همچنان الزامی است.

۴. هزینه و پردازش

هزینه‌ی ویزای ملی ۷۵ یورو است و فقط نقد به روپیه‌ی پاکستانی (حدود ۲۵٬۰۰۰ روپیه، بسته به نرخ روز) پذیرفته می‌شود. بررسی بسته به هدف سفر تا شش ماه طول می‌کشد. سفارت با هیچ واسطه یا آژانسی همکاری نمی‌کند. هر کسی ادعای نوبت‌گیری کرد، کلاهبردار است.

اگر ویزا رد شد

بعد از ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ اعتراض به سفارت (Remonstration) حذف شده است. دو راه می‌ماند:

• درخواست جدید: با پرداخت دوباره‌ی هزینه و ارائه‌ی همه‌ی مدارک. برای ایران، دوباره باید لیست انتظار را طی کنید.
• شکایت در دادگاه اداری برلین: به هزینه‌ی خودتان.

اشتباه‌های رایج

• ثبت‌نام در لیست انتظار اشتباه (ایران).
• استفاده از لیست قدیمی یا منابع غیررسمی (افغانستان).
• رفتن به کشور همسایه بدون دعوت.
• کمتر بودن مبلغ حساب بلوکه از ۱۱٬۹۰۴ یورو.
• ترجمه‌ی بدون پیش‌تأیید (ایران).
• اعتماد به واسطه‌ها و صرافی‌ها برای ویزا یا انتقال پول.

منابع رسمی

برای تأیید نهایی، صفحه‌های رسمی وزارت خارجه‌ی آلمان را ببینید: teheran.diplo.de برای ایران، afghanistan.diplo.de برای افغانستان و auswaertiges-amt.de برای راهنمای حساب بلوکه.

سؤالات متداول

آیا به APS نیاز دارم؟

در چک‌لیست‌های رسمی تهران و اسلام‌آباد APS ذکر نشده است.

هزینه‌ی ویزا چقدر است؟

۷۵ یورو، با همان شیوه‌ی پرداخت که در جدول مقایسه آمد.

زمان دقیق دریافت ویزا چقدر است؟

سفارت زمان دقیقی تضمین نمی‌کند. فقط برای اسلام‌آباد گفته شده بررسی تا شش ماه طول می‌کشد.

آیا مسیرها ممکن است عوض شود؟

بله؛ در سال ۲۰۲۶ چندین بار عوض شده است. پیش از اقدام، صفحه‌ی رسمی سفارت را بخوانید.

جمع‌بندی

ویزای تحصیلی آلمان برای ایرانی‌ها و افغانستانی‌ها مسیر ساده‌ای نیست، ولی با مدارک کامل و ثبت‌نام در مسیر درست، شانس شما بالا می‌رود. پذیرش دانشگاهی، حساب بلوکه و مدارک ترجمه‌شده را زودتر آماده کنید.

قبل از نوبت، مدارک و ددلاین‌هایتان را آماده کنید: رزومه را با قالب یوروپاس بسازید، ددلاین بورسیه‌ها و دانشگاه‌ها را در صفحه‌ی کال اپلای دنبال کنید و برای بررسی پرونده‌ی ویزا به خدمات ویزای ApplyNotes سر بزنید.